Chrześcijańska Akademia Teologiczna w Warszawie

Z dziejów Wydziału Pedagogicznego ChAT

Najwcześniejszą postać kształcenia w obszarze pedagogiki realizowano w Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie w pierwszych latach po przełomie ustrojowym roku 1989. Ze względu na wprowadzenie nauki religii do szkół publicznych, co nastąpiło na podstawie dwóch instrukcji Ministra Edukacji Narodowej z  1990  r., mając  na  względzie  przede  wszystkim  potrzeby  Kościołów  zrzeszonych w Polskiej Radzie Ekumenicznej (PRE), w okresie kierowania Uczelnią przez J. M. Rektora bp. prof. dr. hab. Wiktora Wysoczańskiego, w ChAT podjęto decyzję o kształceniu nauczycieli religii w ramach studiów na kierunku teologia. Uchwałą z 11 października 1990 r. Senat ChAT utworzył w Wydziale Teologicznym Ekumeniczny Instytut Pedagogiczno-Katechetyczny – działającą od 1991 r. wewnątrzwydziałową jednostkę organizacyjną koordynującą w szczególności organizację 4-letnich studiów magisterskich na kierunku teologia w zakresie pedagogiki religijnej. W ramach Instytutu pomieszczono Katedrę Pedagogiki kierowaną przez prof. dr hab. Danutę Gielarowską. Pierwsza grupa studentów podjęła studia w ramach tej formy kształcenia 1 października 1991 r.

W oparciu o powyżej wskazane doświadczenia, biorąc pod uwagę m. in. zapotrzebowanie zgłaszane przez Kościoły zrzeszone w PRE, 27 listopada 1995 r. Senat ChAT podjął uchwałę o utworzeniu w Wydziale Teologicznym 3-letnich wyższych studiów zawodowych na kierunku pedagogika w zakresie pracy socjalnej, których absolwenci uzyskiwali tytuł zawodowy licencjata pedagogiki. Decyzję w tej sprawie Minister Edukacji Narodowej wydał dnia 30 grudnia 1995 r. Strukturą pomocniczą, w ramach których prowadzono tę formę kształcenia  było Studium  Pracy  Socjalnej,  kierowane  od  2  września 1996 r. przez ks. dr. Bogusława Milerskiego. 1 października 1996 r. studia pedagogiczne w ChAT rozpoczęły 43 osoby. Od roku akademickiego 1999/2000 absolwenci tych studiów zaczęli podejmować naukę na 2-letnich studiach uzupełniających magisterskich na kierunku teologia w zakresie pedagogiki religii.

W 1998 r. Senat  ChAT  postanowił  o scaleniu Ekumenicznego Instytutu Pedagogiczno-Katechetycznego oraz  Studium  Pracy Socjalnej  w  Ekumeniczny  Instytut  Pedagogiczny  (EIP),  który  wraz  z  powstałymi w 1997 r. Katedrą Pracy Socjalnej (kierownik: dr hab. prof. ChAT Danuta Piekut-Brodzka) i Katedrą Wspomagania  Rozwoju  i  Edukacji  Dzieci  (kierownik:  prof.  dr hab. Edyta Gruszczyk-Kolczyńska) liczył 4 katedry (wraz z utworzeniem EIP powstały: Katedra Podstawowych Problemów Wychowania – kierownik: prof. dr hab. Danuta Gielarowska; Katedra Pedagogiki Religijnej – kierownik: ks. dr Bogusław Milerski). W 2004 r. przemianowano katedry Instytutu. Aż po kres obecności studiów pedagogicznych w Wydziale Teologicznym tj. do roku 2012 jednostki te nosiły następujące nazwy: Katedra Pedagogiki Religii (dawniej: Pedagogiki Religijnej), Katedra Pedagogiki Szkolnej (dawniej: Wspomagania Rozwoju i Edukacji Dzieci), Katedra Pracy Socjalnej oraz Katedra Podstawowych Problemów Wychowania. Przez pierwszą dekadę istnienia Ekumenicznego Instytutu Pedagogicznego (1998-2008) kierownikiem tej struktury był ks. Bogusław Milerski (habilitacja w 1999 r.), zaś po objęciu przezeń funkcji prorektora Akademii, stanowisko to piastowała w latach 2008-2012 dr hab. prof. ChAT Janina E. Karney, kierownik Katedry Podstawowych Problemów Wychowania. Poza wymienionymi dotychczas specjalistami w zakresie pedagogiki, w ChAT do 1 października 2012 r. zajęcia z przedmiotów pedagogicznych prowadzili w różnych przedziałach czasowych również następujący profesorowie: dr hab. Elżbieta Czykwin, prof. dr hab. Krzysztof Konarzewski, dr hab. Irmina Mięsowicz, prof. dr hab. Jerzy Nikitorowicz, dr hab. Renata Nowakowska-Siuta, prof. dr hab. Kazimierz Pospiszyl, prof. dr hab. Władysław Puślecki, dr hab. Sławomir Sztobryn, prof. dr hab. Mirosław Szymański, prof. dr hab. Bogusław Śliwerski, dr hab. Barbara Irena Zielińska.

W okresie największej popularności studiów pedagogicznych w ChAT (rok 2005), w Ekumenicznym Instytucie Pedagogicznym studiowały łącznie 542 osoby.
W związku z implementacją w polskim porządku prawnym tzw. bolońskiego systemu kształcenia oraz zmianami przepisów dotyczących studiów na kierunku praca socjalna, władze ChAT podjęły starania o uzyskanie przez Wydział Teologiczny uprawnień do prowadzenia studiów I stopnia na kierunku praca socjalna oraz studiów II stopnia na kierunku pedagogika. Zgodę na prowadzenie studiów na kierunku praca socjalna właściwy minister wydał dnia 12 października 2009 r., a inauguracja studiów miała miejsce w roku akademickim 2009/2010. W odniesieniu do studiów drugiego stopnia na kierunku pedagogika Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego podjął decyzję dnia 20 sierpnia 2010 r., a studia rozpoczęto z dniem 1 października 2010 r. Opisane osiągnięcia stanowiły element szerzej zakrojonych działań, zmierzających – jak się okazuje – do utworzenia w ChAT odrębnej podstawowej jednostki organizacyjnej prowadzącej oba wymienione kierunki studiów. Fundamentalne znaczenie w tym zakresie miały starania J. M. Rektora abp. dr. hab. prof. ChAT Jeremiasza Jana Anchimiuka oraz prorektora do spraw dydaktycznych i studenckich ks. dr. hab. prof. ChAT Bogusława Milerskiego.

Przeprowadzona w 2007 r. wizytacja Państwowej Komisji Akredytacyjnej na realizowanym w Wydziale Teologicznym kierunku studiów pedagogika zakończona została uchwałą PKA z dnia 17 maja 2007 zawierającą pozytywną ocenę jakości kształcenia w tym zakresie i określającą datę kolejnej oceny w roku akademickim 2012/2013.

Otwarcie studiów II stopnia na kierunku pedagogika oraz studiów I stopnia na kierunku praca socjalna, a także wola ubiegania się w dalszej perspektywie o prawo nadawania stopnia nauk humanistycznych w zakresie pedagogiki znalazły się wśród przesłanek decyzji władz Uczelni ChAT o utworzeniu Wydziału Pedagogicznego. Poprzedzone one zostały w szczególności ciągiem działań organów Akademii o charakterze prawodawczym. W tym zakresie wskazać trzeba zwłaszcza przyjęcie przez Senat ChAT w statucie uchwalonym dnia 11 października 2011 r. postanowień umożliwiających istnienie w Akademii innych niż Wydział Teologiczny podstawowych jednostek organizacyjnych. W dacie przyjęcia statutu Senat podjął również uchwałę, w której wyraził „pozytywną opinię w sprawie podziału z dniem 1 października 2012 r. Wydziału Teologicznego na dwie podstawowe jednostki organizacyjne, a mianowicie 1) Wydział Teologiczny […], 2) Wydział Pedagogiczny […].” W ślad za tymi regulacjami J. M. Rektor ChAT abp prof. Jeremiasz wydał 26 października 2011 r. zarządzenie wewnętrzne nr 12/2011 w sprawie utworzenia Wydziału Pedagogicznego, które szczegółowo unormowało proces przygotowawczy związany z powstaniem tej nowej podstawowej jednostki organizacyjnej, w tym zagadnienia wyboru określonych w ustawie – Prawo o szkolnictwie wyższym organów rodzącego się Wydziału. W zarządzeniu tym (§ 4), Rektor zobowiązał przyszłego dziekana-elekta Wydziału Pedagogicznego do przedłożenia do 15 czerwca 2012 r. wniosków w sprawie struktury organizacyjnej Wydziału oraz obsady osobowej poszczególnych katedr.

Zgodnie z postanowieniami statutu ChAT, dnia 14 maja 2012 r. odbyły się wybory władz Wydziału znajdującego się w fazie organizacji. Na dziekana wybrano dr. hab. prof. ChAT Tadeusza J. Zielińskiego, zaś na stanowisko prodziekana dr hab. prof. ChAT Renatę Nowakowską-Siuta. Dokonane dnia 16 maja 2012 r. wybory Rady Wydziału Pedagogicznego wyłoniły członków tego organu pochodzących z wyboru. Mandaty uzyskali: – w grupie nauczycieli akademickich ze stopniem doktora lub tytułem zawodowym magistra: mgr Hanna Tranda, w grupie pracowników nie będących nauczycielami akademickimi: mgr Sylwia Matysiuk, w grupie studentów: Aleksandra Cybulska, Weronika Forma i Marta Kosiniak.

Wykonując postanowienie § 4 zarządzenia 12/2011 rektora ChAT, dziekan-elekt 15 czerwca 2012 r. przedstawił wniosek w sprawie struktury organizacyjnej Wydziału Pedagogicznego oraz obsady osobowej pięciu katedr. 8 sierpnia 2012 r. Rektor abp Jeremiasz zaakceptował tę propozycję.

Dnia 1 października 2012 r. Wydział Pedagogiczny zaistniał jako podstawowa jednostka organizacyjna wyposażona w szczególności w prawo do prowadzenia studiów I i II stopnia na kierunku pedagogika oraz studiów I stopnia na kierunku praca socjalna. Tym samym zniesiony został Ekumeniczny Instytut Pedagogiczny. W tej dacie Rada Wydziału składała się z następujących członków: dr hab. prof. ChAT Tadeusz J. Zieliński (przewodniczący), dr hab. prof. ChAT Renata Nowakowska-Siuta (wiceprzewodnicząca), prof. dr hab. Kazimierz Pospiszyl, prof. dr hab. Bogusław Śliwerski, dr hab. prof. ChAT Elżbieta Czykwin, dr hab. prof. ChAT Janina E. Karney, ks. dr hab. prof. ChAT Mirosław Michalski, ks. dr hab. prof. ChAT Bogusław Milerski, dr hab. prof. ChAT Danuta Piekut-Brodzka, dr hab. prof. ChAT Barbara I. Zielińska, mgr Hanna Tranda, mgr Sylwia Matysiuk, Aleksandra Cybulska, Weronika Forma, Marta Kosiniak.

Struktura wewnętrzna Wydziału w dniu 1 października 2012 r. opierała się na 5 następujących katedrach: Katedra Dydaktyki i Pedagogiki Szkolnej – kierownik: dr hab. prof. ChAT Renata Nowakowska-Siuta; Katedra Pedagogiki Dorosłych – kierownik: dr hab. prof. ChAT Janina E. Karney; Katedra Pedagogiki Religii i Kultury – kierownik: ks. dr hab. prof. ChAT Bogusław Milerski; Katedra Pracy Socjalnej i Profilaktyki Społecznej – kierownik: dr hab. prof. ChAT Danuta Piekut-Brodzka; Katedra Prawa Oświatowego i Socjalnego – kierownik: dr hab. prof. ChAT Tadeusz J. Zieliński.

Zgodnie z określonym przez Rektora ChAT schematem organizacyjnym Uczelni, na rzecz procesu dydaktycznego prowadzonego w Wydziale Pedagogicznym działają dwie jednostki ogólnouczelniane: Studium Praktycznej Nauki Języków Obcych oraz Studium Wychowania Fizycznego i Sportu. Warto nadmienić, iż w Wydziale tym pracę dydaktyczną prowadzą także nauczyciele akademiccy zatrudnieni w Wydziale Teologicznym ChAT (notabene ze wzajemnością).

W pierwszym roku akademickim w historii Wydziału studia rozpoczęło 335 studentów oraz 90 słuchaczy studiów podyplomowych.

Rada Wydziału Pedagogicznego odbyła swoje pierwsze posiedzenie dnia 11 października 2012 r. Wziął w nim udział rozpoczynający w tym roku pełnienie urzędu J. M. Rektor ChAT ks. dr hab. prof. ChAT Bogusław Milerski oraz dziekan Wydziału Teologicznego ChAT dr hab. prof. ChAT Włodzimierz Wołosiuk wraz z prodziekanem tegoż Wydziału dr. hab. prof. ChAT Jakubem Slawikiem. Na obrady zostali zaproszeni także nauczyciele akademiccy Wydziału Pedagogicznego nie będący członkami jego Rady.

Wraz z początkiem działalności Wydziału, w jego dziekanacie stanowiska objęli następujący pracownicy administracyjni Akademii: mgr Beata Bartnicka, mgr Alina Kozakowska, mgr Sylwia Matysiuk i mgr Jarosław Zabrocki.

Pomieszczenia dydaktyczne i administracyjne Wydziału mieszczą się w siedzibie ChAT w Warszawie przy ul. Miodowej 21c. Zbiory biblioteczne dla studentów i pracowników Wydziału znajdują się w Bibliotece Głównej ChAT.

Od początku działalności Wydziału jego pracownicy naukowo-dydaktyczni prowadzą badania naukowe. Ich publikacje ukazują się w Wydawnictwie Naukowym ChAT. W Wydziale powstaje, wychodzące w Akademii od 2010 r., czasopismo naukowe „Studia z Teorii Wychowania” ukazujące się pod patronatem Komitetu Nauk Pedagogicznych Polskiej Akademii Nauk i wydawane nakładem Wydawnictwa Naukowego ChAT. Jest to periodyk wpisany na listę czasopism punktowanych Ministra Nauki i Szkolnictwa Wyższego. Redakcję „Studiów” tworzą: prof. zw. dr hab. Bogusław Śliwerski (redaktor naczelny), ks. dr hab. prof. ChAT Bogusław Milerski (zastępca redaktora naczelnego), dr hab. prof. UZ Mirosław Kowalski, dr hab. prof. ChAT Renata Nowakowska-Siuta (sekretarz redakcji).

Na mocy nowego regulaminu samorządu studenckiego ChAT z dnia 21 listopada 2012 r., którego zgodność z prawem stwierdził Senat dnia 29 listopada 2012 r., samorząd studencki Uczelni uzyskał możliwość utworzenia struktur wydziałowych. W wyniku wyborów przeprowadzonych dnia 18 grudnia 2012 r. powołany został Zarząd Samorządu Studentów Wydziału Pedagogicznego w składzie: Andrzej Januszko (przewodniczący), Marta Kosiniak, Iwona Krukowska, Karolina Trzeciak, Weronika Forma.

Źródło: Fragment artykułu Tadeusza J. Zielińskiego, Utworzenie Wydziału Pedagogicznego ChAT zamieszczonego w „Studiach z Teorii Wychowania” 2012 nr 2 (5), s. 9-18.

wróć do góry