Relacja z Ogólnopolskiej Konferencji Naukowo-Metodycznej połączonej z XI Ekumenicznym Forum Katechetycznym pt.: „Być obywatelem w społeczeństwie demokratycznym: Nauka religii wobec wyzwań edukacji obywatelskiej”
W dniu 13 listopada 2025 r. w budynku Chrześcijańskiej Akademii Teologicznej w Warszawie, odbyła się Ogólnopolska Konferencja Naukowo-Metodyczna połączona z XI Ekumenicznym Forum Katechetycznym pt.: „Być obywatelem w społeczeństwie demokratycznym: Nauka religii wobec wyzwań edukacji obywatelskiej”. Jej organizatorem była Katedra Pedagogiki Religii i Teorii Wychowania, Katedra Pedagogiki Społecznej i Kultury Wydziału Nauk Społecznych ChAT oraz Polska Rada Ekumeniczna.
Tematyka konferencji stanowiła przestrzeń do namysłu nad znaczeniem edukacji obywatelskiej we współczesnych, pod wieloma względami zróżnicowanych społeczeństwach, a w szczególności nad zobowiązaniami i wyzwaniami, które w tym zakresie stoją przed kształceniem religijnym.
Jeżeli edukacja ma być procesem realnie przygotowującym jednostkę do życia w społeczeństwie – do partycypacji i odpowiedzialności społecznej – musi obejmować kwestie obywatelstwa: lokalnego, narodowego, europejskiego i światowego. Staje się wtedy odpowiedzią na złożone uwikłania identyfikacyjne współczesnego człowieka, na jego wielozakresową i wielowymiarową tożsamość, która wyraża się i rozwija także w obszarze aktywności obywatelskiej. Za sprawą edukacji obywatelskiej jednostka może świadomie i odpowiedzialnie ukierunkowywać swoje działania na cele i wartości wykraczające poza cele i korzyści indywidualne; zyskuje też możliwość lepszego rozumienia mechanizmów geopolitycznych, kształtujących rzeczywistość w której żyje (zarówno w skali mikro, jak i w kontekście uwydatniającym rolę globalnych powiązań). Edukacja obywatelska ukierunkowana jest więc zarówno na budowanie jakości życia jednostki, jak też na dobro ponadjednostkowe, społeczne. Wartości te wpisane są także w edukację religijną.
Tematyka konferencji wpisuje się w ogólne założenia koncepcyjne współczesnej pedagogiki religii i kultury. Sesje tematyczne skupione były wokół następujących zagadnień:
- Edukacja religijna i edukacja obywatelska – obszary synergii czy rozbieżności?
- Wartości religijne i wartości obywatelskie – razem czy osobno?
Konferencja podzielona została na trzy sesje wykładowe. Pierwsza z nich, moderowana przez dr hab. Agnieszkę Piejkę, prof. ChAT, obejmowała wystąpienia dotyczące edukacji religijnej i obywatelskiej oraz jej „niedomagań”, idei demokracji oraz wartości religijnych versus wartości obywatelskich. Druga sesja wykładowa moderowana przez ks. dra Artura Aleksiejuka dotyczyła praw człowieka w recepcji teologii ewangelickiej i w praktyce Kościoła, konserwatywnych wartości w polskiej szkole wyznaniowej, wartości religijnych i obywatelskich oraz kategorii odrodzenia duchowego w edukacji religijnej i obywatelskiej z perspektywy ewangelikalnej. Z kolei trzecia, ostatnia sesja, moderowana przez dr Elżbietę Bednarz, odwoływała się do roli nauki religii w wychowaniu obywateli, inkluzji społecznej uczniów poprzez włączanie idei edukacji obywatelskiej do nauki religii, religii prawosławnej w szkole podstawowej jako przestrzeni kształtowania postaw społecznych oraz edukacji obywatelskiej w procesie nauczania religii w Kościele Starokatolickim mariawitów.
Całość konferencji podsumował ks. dr hab. Bogusław Milerski.
